• زمان : ۱۴۰۰/۲/۱۵،‏ ۳:۰۵
  • نمایش : ۲۳۲ دفعه
  • موضوع : چای
خانه ای در تصرف قوری ها

خانه ای در تصرف قوری ها

# کافه یاب  برای شما یک مطلب  جذاب و  جالب آماده کرده است .

معرفی یک مجموعه دار خلاق و هنرمند 


نوشین ابوالقاسم  متولد ۱۳۵۳ دانش آموخته رشته فیزیوتراپی و هم اکنون مادر دو فرزند و خانه‌دار است.

«قوری‌ها» انتخاب مجموعه‌داری‌ ایشان است.

فرهنگ چای خوردن و دم کردن چای در قوری ریشه در تاریخ و تمدن چین باستان دارد و شاید به همین دلیل، بنای موزه ملی چای در چین هم به شکل قوری ساخته شده است.

او  از بچگی علاقه زیادی به ظروف مینیاتوری داشته است و  این علاقه سبب شد که   ظروف مینیاتوری به‌تدریج قوری‌ها به نظرش  جذاب‌تر و شیرین‌تر باشند .

بانو  نوشین ابوالقاسم  یاد آور می کنند که  از بین اسباب‌بازی‌ها هم دلبستگی‌ام به ظروف چینی و مینیاتوری بیشتر بود. این علاقه در وجودم بود تا اینکه برای جمع‌آوری ظروف مینیاتوری به صرافت افتادم و از بین این ظروف، قوری را به واسطه زیبایی و تنوع در رنگ ترجیح دادم.

 او چندین   سال به‌طور تفریحی کارهایی را جمع‌آوری  کرده ،اکنون به‌طور حرفه‌ای تا به امروز بیش از ۱۵۰۰ قوری گردآوری کرده است و در مسیرگسترش  قدم برداشته  است .

 

بانوی هنر مند ایران زمین  در مورد  مجموعه‌داری قوری ؛شخصی خود  می گوید :

اشکال و نقوش متفاوت و بی‌حد و مرز قوری به اندازه‌ای است که در خیلی موارد به‌جای یک شئ کاربردی، یک اثر هنری محسوب می‌شود و همین دلیل کافی ا‌ست که مرا علاقه‌مند به قوری‌های ظریف و زیبای چینی با پیچیدگی‌های منحصر به فرد خودش کند. حس خوبی که از این شیء می‌گیرم بیشتر از اشیاء دیگر از جمله سماور و کتری و… است.»

 

گرمای خانه با یک فنجان چای 

نوشین ابوالقاسم گنجینه گرانبهایی دارد که جمع‌آوری آن در نگاه اول چندان دشوار به‌نظر نمی‌رسد اما باید پای صحبت‌های این زن مجموعه‌دار بنشینید تا به مصایب این کار پرماجرا پی‌ببرید؛ رنجی که با گذشت زمان برای او به یک کار لذتبخش بدل شده و تقلا برای تکمیل کلکسیون شخصی‌اش را شیرین کرده است.

دکوراسیون خانه‌اش را با بخشی از قوری‌های کمیاب تزئین کرده و به همین دلیل در و دیوار این خانه پنجره‌ای رو به تاریخ ساخت قوری و سیر تکامل این شی‌ء سنتی در جهان است. این خانه جایی است که صدها قوری از ده‌ها کشور جهان را یکجا می‌توان در آن دید.

 او مثل بیشتر مجموعه‌دارهای ایرانی از کودکی و به‌طور ناخودآگاه به علاقه‌مند شده و حالا خودش را در جمع خانواده بزرگ مجموعه‌داران ایرانی می‌بیند.



 یکی از ویژگی‌های مجموعه قوری‌های  ایشان  تنوع در اندازه آنهاست. 

اینجا در هر گوشه خانه، قوری‌هایی با ابعاد 5در 5سانتی‌متر تا قوری‌های نسبتا غول‌پیکر در کنار هم چیده شده و ترکیب آنها ضیافت رنگ است.همه قوری‌ها با نظم عجیبی کنار هم و داخل بوفه‌ها چیده شده و هارمونی رنگ‌ها هم رعایت شده است.

بسیاری از قوری‌ها بسته به سال ساخت و کشور سازنده قیمت‌های گزافی دارند. این شیء دوست‌داشتنی در فرهنگ و سنت ایرانی‌ها، نماد دورهمی و گرمی کانون خانواده است. یکی از دلایلی که باعث شد در مسیر مجموعه‌داری قدم‌بردارم همین حس صمیمانه‌ای بود که با وجود قوری در خانه برایم ملموس است.»

 

مجموعه نوشین ابوالقاسم مملو از قوری‌هایی است که به اشکال مختلف ساخته شده؛ مثل قوری طرح کیف مدرسه یا قوری طرح فروشگاه چای و قوری‌هایی که بدنه آنها برگرفته از شخصیت‌های کارتون کمپانی والت‌دیزنی است.

نوشین ابوالقاسم ، مطالعات بسیاری در مورد سیر تاریخی ساخت قوری دارد و چین را مرکز اصلی ساخت آن می‌داند.

 ساخت نخستین نسل قوری‌ها به قرن چهاردهم میلادی برمی‌گردد. قدیمی‌ترین قوری جهان هم که به همان دوران تعلق دارد در یکی از موزه‌های چین نگهدای می‌شود. پژوهشگران، کشورهای شرقی به‌خصوص چین را خاستگاه و پایتخت قوری در جهان می‌دانند چون فرهنگ دم کردن چای از همین کشور رواج پیدا کرد و آر‌ام‌آرام در سایر کشورهای دنیا به یک سنت بدل شد. نسل اول قوری‌ها بدون دسته و لوله بوده اما با گذشت زمان تکامل یافته و به شکل امروزی درآمده است. امروزه قوری بعضا به‌عنوان یک اثر هنری هم خرید‌و‌فروش می‌شوند.»
اینکه قوری با گذشت سال‌های طولانی، آرام‌آرام به یک شیء یا کالای صرفا تزئینی و فانتزی بدل شود چندان هم دور از ذهن نیست. شاید به همین دلیل بسیاری از کارخانه‌های قوری‌سازی‌ در کشورهای مختلف دنیا به‌خصوص کارخانه‌های انگلیسی به سمت ساخت قوری‌های خوش‌رنگ و لعاب و تزئینی رفته‌اند.

درباره نسل جدید قوری‌های خارجی می‌گوید:
« قدمت برخی قوری‌های روسی که در این مجموعه می‌بینید به بیش از 100سال می‌رسد اما طرح و جنس قوری‌هایی که امروزه برخی از کارخانه‌های قوری‌سازی‌ تولید می‌کنند به کلی متفاوت است.

بسیاری از کارخانه‌ها ساخت قوری‌های فانتزی را ترجیح می‌دهند و به همین دلیل نسل جدید قوری‌ها بیش از آنکه بیننده را تحت‌تأثیر رنگ و لعاب و نقش‌هایی قرار بدهد که با دست روی آنها زده شده، جنبه تزئینی و دکوری پیدا کرده است».


  


 قوری‌های کمیاب قیمت مشخصی ندارند. قوری روسی معمولا جزو آنتیک‌ها و کمیاب‌هاست و یکی،‌دو عدد از آنها را که قدمت‌شان به دوره تزار برمی‌گردد . در دوران تزار، کارخانه‌های معروفی مثل کوزنتسف، ظروف آنتیک به‌خصوص قوری‌های زینتی و مصرفی گران‌قیمتی تولید می‌کردند که نقاشی‌های روی آنها کار دست است.

این نوع قوری‌ها در دنیا محبوبیت خاصی دارند و مجموعه‌داران ایرانی هم مجموعه خودشان را با آنها پر‌و‌پیمان می‌کنند. قیمت یکی،‌دو قوری روسی که در مجموعه من می‌بینید حدود 5میلیون تومان برآورد می‌شود.» قوری‌های بسیار گران‌قیمتی هم در دنیا و معمولا بین مجموعه‌دارها خرید‌و‌فروش می‌شوند که اصطلاحا به آنها قوری‌های موزه‌ای می‌گویند.

قوری‌های تزاری از معروف‌ترین قوری‌های دنیا هستند.
 

ماجرای قوری‌های ناصری 

نوشین ابوالقاسم، قوری‌های ناصری را هم جزو گران‌ترین قوری‌های موجود در ایران می‌داند؛« یکی از انواع قوری که در ایران قیمت گزافی دارد و بین مجموعه‌دارها خرید‌و‌فروش می‌شود، قوری ناصری است. کارخانه‌های روسی با سفارش پادشاهان قاجار، این قوری‌ها را با تصویر ناصر‌الدین‌شاه ساخته‌اند. این نوع قوری‌ها بین مجموعه‌دارهای ایرانی بسیار محبوب است و برخی از آنها حدود 20میلیون‌تومان هم خرید‌و‌فروش می‌شود.»

او در ادامه درباره قوری فرمایشی توضیح می‌دهد: «داستانش از این قرار است که از زمان قاجارها، دولتمردان و تاجران رفت‌وآمد بیشتری به کشورهای خارجی داشتند و هر خاندانی ظروف چینی را به کارخانه چینی‌سازی خاصی با درج نام خودشان روی ظروف سفارش می‌دادند. مثلا روی ظرف قید می‌شد به فرمایش امین‌الضرب داراب. در زمان پهلوی این شیوه کمی از شخصی بودن درآمد و این شرکت‌ها بودند که به نام خودشان ظروف چینی را به کارخانه‌ای در ژاپن یا آلمان سفارش می‌دادند. مانند همین ظرف‌های گل‌سرخی که به سفارش تاجرانی مثل ورشوچیان، پورمحمد، پورآبادان و… ساخته می‌شده است.»


 نوشین ابوالقاسم که دستی هم در ساخت آثار هنری دارد، چند صباحی می‌شود که ساخت مجموعه قوری‌های دست‌ساز چوبی را شروع کرده تا به زینت مجموعه‌اش بدل شوند؛ از چند سال قبل، منبت‌کاری را زیرنظر آقای محمدعلی ودود استاد مسلم هنرهای چوبی آموزش   دیده   است و تا امروز چند قوری چوبی ساخته‌که در آینده تعداد آنها بیشتر هم خواهند شد.»

 

 

 

ایشان دوست دارند علاوه  بر ساخت قوری‌های چوبی در مورد تاریخچه ساخت قوری در ایران و جهان پژوهش کنند.


  در این مجموعه زیبای  خانم نوشین ابوالقاسم که بخش عمده آن در کنج دیوارهای خانه جا خوش کرده‌اند، هر بیننده‌ای را با فرهنگ و سنت کشورهای مختلف هم آشنا می‌کند.

مثل قوری‌های سادلر انگلیس که روی آن با طرحی از نبرد کالودن تزئین‌شده و قوری‌های روسی با طرح‌هایی متعلق به اوایل دوران کمونیستی در این کشور یا قوری برنز چینی که مملو از نمادهای چین باستان است.

 قوری‌های برنجی و برنزی که ساخت چین و تایلند هستند بخش دیگری از این مجموعه را تشکیل می‌دهند و شکل و شمایل کاملا متفاوتی دارند و دست آخر هم قوری‌های روسی که جزو عتیقه‌جات است».


اگر مجموعه‌داری را یک فعالیت فرهنگی بدانیم، اشیای کمیاب که به دوره‌های مختلف تاریخی تعلق دارند هم حکم میراث فرهنگی را دارند و به همین دلیل باید از آنها مراقبت کرد.

این دغدغه مشترک همه مجموعه‌دارهاست اما انفعال انجمن مجموعه‌داران ایران و بی‌تفاوتی متولیان فرهنگی بسیاری از آثار باستانی و اشیای آنتیک و گرانبها را در معرض خطر قرار داده است.



بد نیست بدانید که معروف‌ترین مجموعه‌دار قوری دنیا هم یک فرد چینی است و 30هزار نوع قوری از دوره امپراتوری چین تاکنون را در مجموعه‌اش جا داده است.

جالب است که قوری‌ها با خاک‌های مخصوص هر کشور ساخته می‌شوند و مجموعه‌دارهای قدیمی و کارکشته از نوع جنس هر قوری تشخیص می‌دهند که ساخت کدام کشور است.

یک فنجان چای خوش دم 

البته شیوه دم‌کردن چای در همه کشورهای دنیا یکسان است. اگر چه با ظهور چای کیسه‌ای و فلاسک، دم‌کردن چای در قوری‌های چینی در مقایسه با سال‌های قبل کمرنگ شده اما یک قوری چای در کنار فنجان‌های کوچک و قندان‌های گل‌سرخی نماد گرمی کانون خانواده است و بسیاری از خانواده‌های ایرانی به این سنت وفادار مانده‌اند.

مجموعه‌دارها و کسانی که با قوری سر‌و‌کار دارند خوب می‌دانند که هر چه جنس قوری مرغوب‌تر و با اصالت‌تر باشد چای در آن به‌اصطلاح خوش‌دم‌تر می‌شود.

رنگ چای در قوری استیل تیره می‌شود و در قوری‌های پیرکس رنگ نمی‌دهد و قوری‌های سرامیکی و سفالی هم نمی‌توانند عصاره چای را دربیاورند اما چای در قوری اصیل قوام پیدا می‌کند. چینی‌ها انواع و اقسام چای را مصرف می‌کنند و جالب اینکه برای هر نوع چای قوری مخصوص خودش را دارند اما ایرانی‌ها به این موضوع اهمیت چندانی نمی‌دهند.» 

 


 

منابع  :1-2 

صفحه موزه مجازی  خانم نوشین ابوالقاسم 

https://www.instagram.com/teapot.museum/

نیز بخوانیم 

 

 

 

کافه یاب

نگاهیست نو به فرهنگ کافه‌نشینی و قهوه نوشی در ایران، مرجعی برای یافتن یا معرفی و البته سهیم کردن یکدیگر در تجربه حضورمان در آن‌ها

جستجو در وب سایت، یافتن کافه، شهر و محله، رویداد‌های نزدیک و ...

همه نظرها (۰)

Subscribe to the thread

هیچ کس هنوز نظری ارسال نکرده

نرم افزار تلفن همراه کافه یاب

نرم افزار تلفن همراه کافه یاب

نرم افزار اندروید کافه یاب را از گوگل پلی و نرم افزار آی او اس را از اپ استور دریافت نمایید.

  • به پرداخت
  • نماد اعتماد الکترونیک
  • لوگوی ساماندهی